www.osmanlimehteri.com

YENİŞEHİR TARİHÇE

Yenişehir ilçemiz, Bursa iline bağlı, doğudan Bilecik ili, güneyden İnegöl, batıdan Kestel ve Gürsu, kuzeybatıdan Gemlik ve Orhangazi, kuzeyden İznik ilçeleriyle çevrili, etrafı dağlarla kuşatılmış çok düz ve geniş bir ovanın ortasındadır.

Bir tarım kenti olan Yenişehir’in verimli tarım topraklarının sulama kaynağı, İnegöl yakınlarından gelen Göksu ırmağıdır. Göksu ırmağının suladığı belirli alanın dışında, 2006 yılında tamamlanması beklenen Boğazköy Barajı ile 18.000 Ha. lık alanın sulanma imkanına kavuşması ve 2005 yılında faaliyete geçmiş olan Yenişehir Organize Sanayi Bölgesinin (YOSAB) kurulması ile birlikte başta cam sanayi olmak üzere mobilya, montaj, ambalaj, elektrik-elektronik, salça, konserve, şoklama sektöründe işletmeler kurularak sanayinin gelişmesi, özellikle tarıma dayalı sanayini ile birlikte tarımsal ürün potansiyelinde büyük artışlar meydana gelmesi beklenmektedir.

Yenişehir’de nüfusunun %20 si göç yoluyla oluşmuştur. Genelde tarım işçiliği konusunda deneyimli olan genç nüfus, kent yaşamının avantajları karşısında yeni iş arayışlarına geçmiş ve köyden kente göç oranı artmıştır. İlçeye en çok göç Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden, komşu ilçelerden, Batı Trakya’dan ve Karadeniz Bölgesi’nden olmuştur.

Yenişehir Ovası’nda hayvancılık gerilerken sebzecilik hız kazanmıştır. Özellikle biber üretiminin artmasıyla çok sayıda ihracatçı firma ilçemize gelmiştir. Diğer önemli ürün domatestir. Yenişehir’de sebze ve meyve çeşitliliğinin artması soğuk hava depoları gibi yeni yatırımları ilçemize çekmektedir.

Türkiye'nin nüfus sıralamasına göre 5. büyük, ekonomik yapıya göre de 4. büyük ili olan Bursa’nın havaalanı “Yenişehir Uluslararası Havaalanı” adıyla ilçemizde bulunmaktadır.

Yakın geçmişe kadar ilçemizin karakteristik özelliklerinden olan manda yetiştiriciliği ve Hünkar (manda) Kaymağı, sepetçilik, ipekböcekçiliği, semercilik, keçecilik, süpürgecilik, debbağlık (dericilik), demircilik tükenen değerlerimiz arasındadır. Bunun yanı sıra domates-biber salçası, erişte, yufka, her nevi turşu, iğne-mekik oyası ev hanımlarımızın küçük de olsa ev ekonomilerine katkı sağlamak amacıyla yaptıkları el emeği göz nuru ürünlerdir.

Yenişehir Osmanlı Türklerinin ilk kurduğu şehirdir. “ Osman Gazi, 1301 yılında tüm Yenişehir bölgesini ele geçirmişti. Ancak bu tarihte bölgenin en önemli kenti Köprühisar idi. Osman Gazi bu kaleyi alamayınca, ovanın ortasında yeni bir şehir kurdu. Bu şehir Osmanlı Devleti’nin kurduğu ilk şehirdir. Bu nedenle şehre Yenişehir adı verilmiştir. Şehirde hanlar, hamamlar, medreseler yapıldı. Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda, kaynaklara göre XX.yüzyılın başına kadar ayakta kalan ilk Osmanlı Sarayı da Yenişehir’de yapıldı. Osmanlılar ilk şehir deneyimlerini bu kentte öğrendiler.”

Bu tarihten itibaren Bursa’nın alınışına kadar geçen 25 yıl süresince Osmanlı Devleti’ne Başşehirlik yapmıştır. Osmanlı Devlet hutbesi ilk defa Osmangazi tarafından yaptırılan Kumluk Camii’nde okunmuştur.

Yenişehir ilçesine bağlı çok sayıda köy, binlerce yıllık geçmişindeki son derece önemli yerleşim birimlerinin, bu topraklarda yaşamış uygarlıkların izlerini taşır.

Roma, Selçuklular ve Bizanslılara ev sahipliği yapmış ilçemiz aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk Başşehri olmuştur.

Yerli ve yabancı bilim adamlarının ilçemizde yaptığı arkeolojik araştırmalarda İlk Tunç çağına ve Neopolitik çağa ait çok sayıda höyük, Roma Dönemi yol kalıntıları, antik mezarlar, kaya mezarları, kaya kabartmaları, antik şehir kalıntılarına rastlanmıştır. Özellikle Neopolitik çağa ait, Kuzeybatı Anadolu’nun ele geçen en eski tarihleri Menteşe Köyü’ndeki höyükte olduğu saptanmıştır.

Yenişehir, Osmanlı başkenti olduğu dönemde, kısa süre içinde hanlar, hamamlar ve medreseler yapılmış, bir eğitim ve kültür merkezi halini almıştır. Osmanlı döneminde yapılan eserlerden günümüze kadar korunarak gelen eserler ; Sinan Paşa Camii (Kurşunlu Han Camii), Sinan Paşa Külliyesi, Süleyman Paşa Türbesi, Şemaki Evi Müzesi, Postumpost Camii (Babasultan Camii), Balibey Camii (Çarşı Camii), Kumluk Camii, Ulucami (Orhangazi Camii), Şemaki Camii, Voyvoda Camii (Çınarlı Camii), Çarşı Hamamı (Çifte Hamam), Babasultan Zaviyesi, Saray Hamamı, Gazi Hüdavendigar Camii (Orhangazi Camii Şerifi), Aydoğdubey Türbesi.